Karma HukukÖzel Hukuk

Sosyal Medya ve Fikri Haklar

Sosyal medya aracılığıyla üretilen ve paylaşılan içeriklerin FSEK kapsamında değerlendirilmesi

Günümüzde en etkili medya ve iletişim aracı olarak kabul edilen internet, meydana gelen hızlı gelişimi ile, farklı hukuk disiplinlerini ilgilendiren hukuki uyuşmazlıklara sebep olmuştur. İnternet medyasının içerik belirleyicisinin büyük ölçüde sosyal medya sitelerinden meydana gelmesi sonucunda ise, son dönemde sosyal medya hukuku kavramı karşımıza çıkmaktadır.

Sosyal medya kavramı, çift taraflı ve eş zamanlı bilgi paylaşımını mümkün kılan medya sistemini ifade etmektedir. Bireylerin internet üzerinden birbirleri ile yaptığı diyaloglar ve paylaşımların bütünüdür. Küçük gruplar arasında gerçekleşen diyaloglar ve paylaşımlar giderek, kullanıcı bazlı içerik üretimini arttırmakta, amatör içerikleri dijital dünyada birer değere dönüştürmektedir.

Sosyal ağların en önemli özelliği, kullanıcılarına özgün içerikler üretebilme, yayınlayabilme ve fikirlerini somutlaştırabilecekleri alan sağlamasıdır. Bu kapsamda sosyal medya kavramını özgür fikir ve sanat eseri üretme alanı olarak nitelendirmek yanlış olmayacaktır.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu tanımlar başlıklı 1/B maddesinde eser, sahibinin  hususiyetini  taşıyan  ve  ilim  ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte eser sahibi kavramı ise gerek 1/B maddesinde, gerekse 8 inci maddesinde eseri meydana getiren kişi olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda sosyal medya aracılığı ile belirli bir eser üreten kimselerin, FSEK kapsamında söz konusu eserin sahibi kabul edileceği aşikardır.

Sosyal ağlar, kişilerin eser üretmesini, çoğaltmasını yahut paylaşmasını sağlayan bir mecra olmasının yanında, marka hakları, eser sahipliği hakları gibi kimi hakların da kolay bir biçimde ihlal edilebildiği  bir  alan halini almaktadır. Bu kapsamda kullanıcıların sosyal ağlar aracılığıyla tabiri caizse içerik üreticisi haline gelmeleri, onları farkında olmadan bir takım yasal ve ahlaki sorumluluklarla karşı karşıya getirmektedir.

Meydana gelebilecek yasal sorumlulukları örneklendirmek gerekirse; Öncelikle FSEK kapsamında eser meydana getirilirken, ilgili hükümler uyarınca  müzik,  resim,  ilim  veya  edebiyat eserlerini işleyip bağımsız bir eser olan işlenme eser oluşturulması halinde, bağımsız eser sahiplerinden izin alınmış olması şartı aranmaktadır. Aksi halde hak ihlali söz konusu olacaktır.

Oluşturulan eserin internet ortamına aktarılarak kullanıcıların hizmetine sunulması, FSEK kapsamında 14 üncü maddede düzenlenen umuma arz niteliğindedir ve umuma arz yetkisi eser sahibine aittir. Bu kapsamda eser sahibinin izni olmaksızın yayınlanan eser, hak ihlaline sebebiyet verecektir. İnternet  gibi  etkileşime  açık  bir  ortamda  eserin sunulmuş olması, kullanıcıların eseri şahsi kullanımları amacıyla çoğaltabilmesi imkanını sağlamasına karşın, şahsi kullanım dışında esere müdahalede bulunulabileceği anlamını taşımamaktadır.

Velhasıl kelam, “Yeni Nesil Suç Mahalli; Sosyal Medya” başlıklı yazıda da sosyal medya kullanımının ceza hukuku kapsamında irdelendiği üzere, her alanda olduğu gibi internet alanında da bireylerin hareket ve ilişkilerinin hukuki güvence ve sınırlama altında olması kaçınılmazdır. Buna paralel olarak, sosyal medya aracılığı ile hukuken güvence altına alınan hakkı ihlal edilen birey, gerek FSEK gerek ilgili diğer kanun hükümlerince mevcut ihlalin ortadan kaldırılması, muhtemel ihlalin önlenmesi yahut doğan zararın tazminini talep edebilecektir. Bununla birlikte sosyal medya kavramı gün geçtikçe büyüyen ve çeşitli uyuşmazlıklara ortam hazırlayan bir mecra olması sebebiyle mevcut hüküm ve düzenlemeler kimi zaman yetersiz kalabilmektedir ve toplumsal mecra haline gelen sosyal medya, hukuki  düzenlemeye  aç  ve  kapsamı  giderek  büyüyen  bir hukuk alanı olarak karşımızda durmaktadır.

Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makeleler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dikkatinizi Çekebilir!

Close
Close
Close