Özel Hukuk

Evcil Hayvan Sebebiyle Tahliye Davası

Apartman yahut site ve sair toplu yaşam alanlarında evcil hayvan bakımı dolayısıyla tahliye davası

Özellikle 21. yüzyılda, yurt dışında daha yaygın olmasına karşın, ülkemizde de evcil hayvan beslemek kayda değer bir şekilde yaygın hale gelmiştir. Genellikle büyük şehirlerde olmak üzere, her vatandaşın müstakil yaşam alanı bulunmaması sebebiyle, apartman ve siteler kapsamında evcil hayvan beslemek hususunda bireyler arasında uyuşmazlıklar meydana gelmekte, tarafların hak ve yükümlülüklerini bilmemeleri sebebiyle hak kayıpları ve mağduriyetler meydana gelmektedir. Bu yazımda evcil hayvan sahibi bir birey olarak, hayvan besleyenlerin hak ve yükümlülüklerini açıklama gereği duymaktayım.

Kanaatimce, tahliye davalarına ilişkin olarak, evde hayvan beslerken bilinmesi gereken bir kaç önemli hukuki nokta bulunmaktadır ki hayvan severlerin haklarını öğrenmeleri, hem kendilerini hem de hayvanlarını savunabilmelerini sağlayacak bununla birlikte mağdur olan üçüncü kişilerin de bu doğrultuda hukuken korunan haklarını bilmeleri verimli sonuç alabilmeleri açısından faydalı olacaktır.

Evcil hayvan besleyen bireylerin öncelikle yeni bir apartman yahut siteye taşınırken incelemeleri gereken belge Yönetim Planıdır. Söz konusu belgeyi, hem Tapu Sicil Dairelerinde, hem de Belediyelerde; gayrimenkullerin işlem dosyalarında bulmak mümkündür. Yönetim planında ”evcil hayvan beslenmesi” kapsamında herhangi bir yasağın olup olmaması durumlarına göre farklı varsayımlar mevcut olacaktır.

  1. Yönetim Planında evcil hayvan beslenemeyeceğine dair hüküm bulunması durumunda, söz konusu hükme uyulması zorunludur. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 18 inci maddesi uyarınca kat malikleri yönetim planına uymakla karşılıklı olarak yükümlüdür.
    Madde 18
    Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.
    Bu kanunda kat maliklerinin borçlarına dair olan hükümler, bağımsız bölümlerdeki kiracılara ve oturma (Sükna) hakkı sahiplerine veya bu bölümlerden herhangi bir suretle devamlı olarak faydalananlara da uygulanır; bu borçları yerine getirmiyenler kat malikleriyle birlikte, müteselsil olarak sorumlu olur.

    Bununla birlikte yönetim planına aykırı olarak söz konusu konutta evcil hayvan beslenmesi durumunda, malik yahut kiracının tahliyesi için ”yönetim planına aykırılıktan tahliye davası” açılıp yargılama yapılması gerekmektedir.

    hukuk davası nasıl açılır?
    Genel kurul kararı ve ya yönetim kurulu kararı ile hayvanın yahut ikamet edenin tahliye edilmesi söz konusu değildir. Bununla birlikte 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca, müdahaleler kapsamında dikkat edilmesi gerekilen hususlar saklıdır.

    Bu doğrultuda apartman veya sitenin yönetim planında “Evcil hayvan bakılamayacağı” hususunda hüküm bulunuyor ise, herhangi bir mülk sahibi veya apartman sakini, hukuki menfaati bulunmak şartıyla kişisel sebeplerle dahi şikayette ve tahliye talebinde bulunabilir.


  2. Yönetim Planında evcil hayvan beslenemeyeceğine dair herhangi bir hükmün bulunmaması durumunda, bireyin Türk Medeni Kanunu 737 inci maddesinden kaynaklanan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 18 inci maddesinde bulunan ”Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını  çiğnememek ve  yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.” ibaresinde belirlenen sınırları aşmamak şartıyla, konutunda evcil hayvan beslemesine herhangi bir hukuki engel yoktur. Bununla birlikte evcil hayvanlar, 5199 sayılı Kanun’un, Tanımlar bölümü, 3 Maddesinin, ”ı” Fıkrası uyarınca; ”Ev ve süs hayvanı: İnsan tarafından özellikle evde, iş yerlerinde ya da arazisinde özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan bakımı ve sorumluluğu sahiplerince   üstlenilen her türlü hayvanı ifade eder.” Bu doğrultuda söz konusu evcil hayvanların, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında korunduğunu ifade etmek yerinde olacaktır.

Yönetim Planında evcil hayvan bakılamayacağı hususunda hüküm olmamasına karşın, evcil hayvanın apartman ve ya site sakinlerini rahatsız edecek düzeyde hareket etmesi durumunda, Kat Mülkiyeti Kanunu madde 18 kapsamında ” Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken ………………..birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını  çiğnememek ………..karşılıklı olarak yükümlüdürler.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere; yükümlülüklerin ihlal edilmesi durumunda, ilgili sakinin talebiyle, keşif ve bilirkişi incelemesi ile saptanır. Yükümlülüğün ihlali söz konusu ise dava yolu ile tahliye söz konusu olabilecektir.

Yükümlülüğün ihlali iddiası genellikle, evcil hayvan besleyenlerin karşısına gürültü kapsamında çıkmaktadır. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği uyarınca şikayetçi bulunan kişinin konutuna mühürlü bir teyp koyularak, şikayetçi kişinin evinden en az bir gün boyunca sürekli ölçüm yapılmalıdır. Söz konusu gürültü kirliliğinin ”sürekli ve belirlenen sınırın üzerinde” olması durumunda Kat Mülkiyeti Kanunu madde 18 uyarınca bir ihlal söz konusu olacak ve tahliyeye hükmolunacaktır. Rahatsız edici ses sınırı ilgili mevzuat hükümleri uyarınca konutun alanlarına bağlı olarak 35 ila 70 desibel arasında değişkenlik göstermektedir. Tüm bunlara karşın ilgili evcil hayvanın gürültüsü dış etmenlerden kaynaklanıyorsa, söz konusu gürültü iç güdüsel bir tepki olması sebebiyle ve süreklilik teşkil etmediğinden hükme esas teşkil etmeyecektir.

Şikayette bulunan tarafa karşın, evcil hayvan besleyen birey, şikayetin subjektif sebeplere dayandığı yönünde savunmasını ileri sürebilecektir.

İstanbul Anadolu 12. Sulh Hukuk Mahkemesi
Dosya No: 2012/542 E. 2013/432 K.
Karar Tarihi: 29.03.2013
Olay: Yönetim planında taşınmazın bağımsız bölümlerinde ve ortak yerlerinde hayvan beslenemeyeceğine ilişkin hüküm bulunan bir taşınmazın kat maliklerinden birinin beslediği hayvanın tahliyesi talep edilmiştir.
Karar: Talebin reddine karar verilmiştir.
Gerekçeler: Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi’ne, Hayvanları Koruma Kanunu’na, Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne göre, hayvan hak sahibi bir varlık olduğu için, Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre, bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme niteliğinde olan yönetim planı, hayvanın haklarını ihlal edemez.
Yönetim planında hayvanın haklarını ihlal eden maddeler bulunduğu takdirde, bu maddeler, Borçlar Kanunu madde 27’ye göre, mutlak butlanla sakattır.
Somut olayda da, çevresine herhangi bir rahatsızlık vermemesine rağmen, sadece yönetim planı uyarınca, hayvanın evden uzaklaştırılması, hayvanın haklarına aykırılık teşkil etmektedir.
Evden uzaklaştırılan hayvanın ölüme terk edilmeyeceği, barınağa götürüleceği söylenebilir. Ancak, bu söylem, bir insanın evi ile cezaevi koşullarının aynı olduğu söylemi ile eşdeğerdir.
Yönetim planında böyle bir düzenlemeye yer verilmesi, hayvan hakları konusundaki ulusal düzenlemelere ve uluslararası sözleşmelere göre, kanunun emredici hükümlerine ve ahlaka aykırıdır.
Bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündeki yönetim planında yer alan bu şekilde bir düzenleme, taşınmazın bağımsız bölümlerinde ve ortak yerlerinde hayvan beslenmesini istemeyen kat malikleri ile isteyen kat malikleri arasındaki dengeyi sağlamadığı, istemeyen gruba hayvanın çevresine rahatsızlık verip vermemesine bakılmaksızın isteyen gruba zorluk çıkarma konusunda keyfi bir güç verdiği için, Borçlar Kanunu’nda düzenlenen genel işlem koşulu niteliğindedir ve bu sebeple hükümsüz sayılmalıdır.
Kat Mülkiyeti Kanunu, Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi, Hayvanları Koruma Kanunu, Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği karşısında genel kanun niteliğindedir ve özel kanunların bulunduğu durumlarda, genel kanun uygulanmaz.
Çevresine rahatsızlık vermeyen bir hayvanın, sadece yönetim planı uyarınca evden uzaklaştırılması, hakkın kötüye kullanılması teşkil etmektedir.

Yargıtay ONAMA Kararı

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi
Dosya No: 2014/6465 E. 2014/12547 K.
Karar Tarihi: 11.09.2014
Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makeleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dikkatinizi Çekebilir!

Close
Close
Close