Özel Hukuk

Araç Değer Kaybı

Kazalarda Meydana Gelen Araç Değer Kaybının Tazmini

Trafik kazaları, günümüzde sıkça meydana gelen, maddi veya bedeni zararlara sebebiyet veren durumlardır. İstatistiki verilere göre meydana gelen kazaların %90 a yakını maddi zararlara sebep olmaktadır. Maddi hasara sebep olan trafik kazalarında, taraflar kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenleyebilmektedirler. Söz konusu kaza tespit tutanağının düzenlenmesi hususunda, tarafların anlaşmazlığa düştüğü hallerde, trafik polisi çağrılarak yardım alınabilmektedir. Maddi hasar meydana gelmiş olan trafik kazalarında kaza tespit tutanağının düzenlenmemiş olması, meydana gelen hasarın onarımı kapsamında zorunlu trafik sigortasından yahut ihtiyari sigortadan talepte bulunulması yahut aracın perte çıkmasının sağlanmasını güçleştirebilmektedir. Burada kısaca ”zorunlu trafik sigortası” ve ”ihtiyari sigorta (kasko)” kavramlarını açıklamak gerekirse;

Zorunlu trafik sigortası, her araç sahibi tarafından yaptırılması zorunlu olan ve hasar anında karşı tarafa verilebilecek bedeni ve maddi zararları güvence altına alan bir sigortadır. Zorunlu trafik sigortası yaptırılmayan araçların trafiğe çıkması yasaktır.

İhtiyari sigorta (kasko), sigorta ettirene ait aracın uğrayacağı zararların karşılanmasını sağlamaktır. Herhangi bir motorlu kara taşıtının sigortalının iradesi dışında hasara uğraması, yanması, çalınması v.b. durumlarda, sigortalıya tazminat ödenmesini sağlamak için yapılır. Kasko, karşı araçtaki hasarı değil, sigortalıya ait araçtaki hasarı teminat altına almaktadır.

Maddi zarara sebep olan trafik kazalarında, meydana gelen zarardan kaynaklanan talepler Borçlar Hukuku kapsamında, haksız fiilden doğan zararın tazmini niteliğindedir. Pratikte kaza sonucunda meydana gelen hasarlar sigorta şirketlerince karşılanmaktadır. Ancak kimi zaman meydana gelen hasarın dışında, aracın onarıma girmiş olması sebebiyle satış değerinde kayıplar söz konusu olabilmektedir. Bu kapsamda aslen aracın hasar gören kısmının orjinalleri ile değiştirilmesi sonucunda kullanma kapsamında bir değer kaybı söz konusu olmuyorken, araç sahibinin meydana gelen kaza öncesindeki mal varlığında, kaza sonrasında azalma söz konusu olmaktadır. Bunun sebebi tamamen onarılmış olsa da aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun söz konusu onarımın izlerini taşıyacağından dolayı kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olmasıdır. Bu kapsamda haksız fiil sonucu zarara uğrayan bireyin, aracının onarımı sağlanarak nesnel zararı önlenmiş olsa da, aracın cari değerinde düşüş söz konusu olacaktır. Aracın kaza sonrasında cari değerinde ki azalma, uygulamada ”araç değer kaybı” olarak nitelendirilmektedir.

Araç değer kaybı söz konusu olan maddi hasarlı trafik kazalarında, zarara uğrayan araç sahibinin bu yönde talepte bulunabilmesi için, öncelikle zararın niteliği gereği, karşı tarafın kazada kusurunun bulunması ve araçta değer kaybının söz konusu olması gerekmektedir. Bu kapsamda, önceden gerçekleşen bir kaza sonucunda değişen bir parçanın, kaza sonucunda tekrar değiştirilmesi yahut onarılması, araçta değer kaybına sebep olmayacaktır. Bu doğrultuda araç değer kaybının söz konusu olabilmesi için, kaza sonucunda hasar meydana gelen ve onarılan parçanın daha önce onarıma tabi tutulmamış olması gerekmektedir.

Araç değer kaybının talebi kapsamında, söz konusu talebin zorunlu trafik sigortasına mı yoksa ihtiyari sigortaya mı yöneltildiği hususunda farklılık meydana gelebilmektedir. Araç değer kaybı zorunlu trafik sigortası güvencesi kapsamında iken, ihtiyari sigorta (kasko) genellikle değer kaybını güvence kapsamına almamakta yahut ek güvence olarak sunmaktadır. Bu kapsamda talebin ihtiyari sigortaya yönelik olduğu hallerde, somut olaya göre sigorta şirketince ya reddedilmekte ya da ek güvencenin alındığı veya güvence kapsamında sayıldığı hallerde kabul edilmektedir. Buna karşın, karşı tarafın ağırlıklı kusuruyla meydana gelen kazada, ortaya çıkan değer kaybı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasınca karşılanmaktadır. Bu doğrultuda kaza sonucunda, aracında değer kaybı söz konusu olan kişi, değer kaybının tespitini gerçekleştirmelidir. Akabinde araçta meydana gelen değer kaybını açıklayan rapor ile sigorta şirketinden söz konusu zararın tazminini bir dilekçe hazırlanarak istenebilecektir.

Dilekçe Örneği

araç değer kaybı talebi dilekçe örneği

Sigorta şirketine yapılan talep karşılığında, uyuşmazlığın meydana gelmesi halinde, 14 Mayıs 2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ve 01 Haziran 2015’te yürürlüğe giren hükme göre, “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu mahkemede de açılabilir. Uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir.”

Dava yolunun tercih edilmesi halinde dava ”araç değer kaybı tazminatı davası” niteliğinde olacaktır. Dava kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde 10 yıl içerisinde açılmaması halinde, zamanaşımına uğrayacaktır.

hukuk davası nasıl açılır?

Velhasılı kelam, maddi hasara sebep olan trafik kazasının sonucunda, aracında değer kaybı söz konusu olan bireylerin, özellikle sigorta şirketine ilettikleri taleplere ilişkin uyuşmazlığın mevcudiyeti halinde vakit kaybetmeksizin alanında uzman bir avukattan hukuki yardım almaları yararlarına olacaktır.

 

T.C. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ
E. 2004/6128
K. 2005/2898
T. 28.3.2005
• ARAÇTA MEYDANA GELEN ARAÇ HASARI VE DEĞER KAYBI ( Gerçek Zarar Kapsamında İse de Aracın Tamiri Süresince Çalıştırılamaması Nedeniyle Oluşabilen Kazanç Kaybı veya İkame Araç Gideri Trafik Sigortası Kuvertürü Dışında Olduğu )
• GERÇEK ZARAR KAPSAMI ( Araçta Meydana Gelen Araç Hasarı Ve Değer Kaybı – Gerçek Zarar Kapsamında İse de Aracın Tamiri Süresince Çalıştırılamaması Nedeniyle Oluşabilen Kazanç Kaybı veya İkame Araç Gideri Trafik Sigortası Kuvertürü Dışında Olduğu )
• ÖLÜM VEYA CİSMANİ ZARAR ( Ancak Bir Şeyin Zarara Uğraması Halinin Teminat Kapsamında Olduğu – Aracın Uğradığı Hasar Teminat Kapsamında Kalırken Aracın Sigorta Ettireni Malikin Kazanç Kaybı İkame Araç Gideri Teminat Dışında Kaldığı )
2918/m.1,85,91
ÖZET : Davacıya ait araçta meydana gelen araç hasarı ve değer kaybı gerçek zarar kapsamında ise de, aracın tamiri süresince çalıştırılamaması nedeniyle oluşabilen kazanç kaybı veya ikame araç gideri trafik sigortası kuvertürü dışındadır. Zira, hasar veren aracın trafik sigortacısı olan bu davalı, dava dışı işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1 nci madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanun’nun 91/1 ncı maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1 nci madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartlarının 1 nci madde hükmü, ölüm veya cismani zararlar yanında ancak bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmaktadır. Diğer anlatımla, aracın uğradığı hasar teminat kapsamında kalırken, aracın sigorta ettireni malikin kazanç kaybı, ikame araç gideri teminat dışında kalmaktadır.
DAVA : Taraflar arasında görülen davada Bursa Asliye 7. Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.12.2003 tarih ve 2003/157-2003/1170 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı Işık Sigorta vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
KARAR : Davacı vekili, davalıların maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı oldukları aracın, müvekkiline ait araca çarpması sonucu oluşan araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç gideri olmak üzere toplam oluşan zarardan şimdilik 3.000.000.000- liranın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Diğer davalıların vekilleri, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılardan sigorta vekili temyiz etmiştir.
Davacıya ait araçta meydana gelen araç hasarı ve değer kaybı gerçek zarar kapsamında ise de, aracın tamiri süresince çalıştırılamaması nedeniyle oluşabilen kazanç kaybı veya ikame araç gideri trafik sigortası kuvertürü dışındadır. Zira, hasar veren aracın trafik sigortacısı olan bu davalı, dava dışı işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1 nci madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanun’nun 91/1 ncı maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1 nci madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartlarının 1 nci madde hükmü, ölüm veya cismani zararlar yanında ancak bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmaktadır. Diğer anlatımla, aracın uğradığı hasar teminat kapsamında kalırken, aracın sigorta ettireni malikin kazanç kaybı, ikame araç gideri teminat dışında kalmaktadır.
Mahkemece, davacının hükme esas bilirkişi raporunda hesap edilen ikame araç giderine ilişkin istek kaleminin, mümeyyiz davalı sigorta bakımından reddi ile diğer kalemler bakımından istemle bağlı kalınarak, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu giderin de bu şekilde ayrım yapılmadan hükme esas alınması doğru olmamış ise de, taleple bağlı kalınarak hükmedilen miktarın içinde bu istek kalemine ilişkin miktarın bulunmadığı kabul edilmek suretiyle, bu gerekçeler ve hüküm yerinde yazılı diğer gerekçelerle hükmün onanması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarda açıklanan nedenlerle, davalılardan sigorta vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 121.50 YTL. temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 28.03.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynakça
Etiketler
Tamamını Gör

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir Başka Makale

Close
Close
Close