Kamu Hukuku

Hapis Cezanın Ertelenmesi

Hapis Cezasının Ertelenmesi | TCK 51

Ceza Hukuku düzenlemelerine göre, kişiler kanunla suç olarak nitelendirilmiş eylemleri gerçekleştirdikleri takdirde, ilgili kanunda gösterilen yaptırımlara tabi tutulurlar. Bu yaptırımlar; adli para cezası ve hapis cezasıdır. Bu doğrultuda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda gösterilen hapis cezasını gerektiren eylemlerin, kişilerce gerçekleştirilmesi halinde, failler 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümlerince cezalandırılır ve bu ceza, ceza infaz kurumlarında infaz edilir.

Hapis cezasının ertelenmesi müessesesi, suç işlediği tespit olunan, ancak bir daha suç işlemeyeceğine kanaat getirilen şahsın, kişiliği dikkate alınarak cezanın belirlenen bir deneme süresi için cezaevinde infaz edilmemesi, deneme süresi “iyi halli” geçtikten sonra cezanın infaz edilmiş sayılmasına yol açan bir bireyselleştirme kurumudur.

Cezanın ertelenmesi maddi ve usul hukukuna ilişkin olup, infaz hukukuna ilişkin bir hak olan “İnfazın Ertelenmesi” ile karıştırılmamalıdır.

Cezanın ertelenmesi mahkeme tarafından verilen mahkumiyet kararının ceza infaz kurumunda infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesini sağlar, bu yönüyle henüz bir mahkumiyet hükmünün söz konusu olmadığı “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması” müessesesi ile karıştırılmamalıdır.

Hapis Cezasının Ertelenmesinin Şartları

Hapis cezasının ertelenmesi müessesesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 51. maddesinde kapsamlı olarak düzenlenmiştir ve bu düzenleme ile müessesenin uygulama alanı bulması belirli şartların bir arada gerçekleşmesine bağlanmıştır.

  • Hükmedilen ceza miktarının erteleme kurumu için uygun olması
    Yargılama neticesinde sanığın mahkum olduğu cezanın miktarı 2 yıl veya daha az ise hapis cezasının ertelenmesi mümkündür.
    18 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük kişiler için bu süre 3 yıldır.
  • Hakkında ceza erteleme kararı verilecek kişinin daha önce kasten işlenmiş bir suçtan mahkum olmaması
    Yargılanan kişiye verilen hapis cezanın ertelenebilmesi için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı 3 aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması gerekir.
  • Sanığın yargılama sırasında tekrar suç işlemeyeceğine dair mahkemeye bir kanaat vermesi
    Hapis cezasının ertelenmesi müessesesinin, sanığın kişisel özelliklerinin dikkate alınarak cezanın bireyselleştirilmesi amacını taşımasından ötürü, uygulama alanı bulabilmesi için, hakimin gerçekleştireceği objektif değerlendirme sonucunda sanığın tekrar suç işlemeyeceğine kanaat edilmesi gerekir.
  • Suç teşkil eden eylemden doğan zararın karşılanmış olması (?)
    Tüm koşullar gerçekleşse dahi cezanın ertelenmesini mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen geri verme veya tazmin suretiyle giderilmesi şartına bağlı tutulabilir. Zararın giderilmesi şartı ceza erteleme kararı için zorunlu bir koşul değildir. Bu durumda mağdurun veya kamunun uğradığı zarar giderilinceye kadar kişinin cezası cezaevinde infaz edilir, zarar giderilince de hükümlü cezaevinden serbest bırakılır.

Denetim Süresi ve Yükümlülükleri

Hakkında hapis cezasının ertelenmesi kararı verilen hükümlü 1 yıldan az ve 3 yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresine tabi tutulur. Bu sürenin alt sınırı, mahkum olunan ve ceza erteleme kararına konu olan ceza süresinden az olamaz. Daha farklı bir ifade ile hakim tarafından, alt sınırı 1 yıldan az olmamak üzere, mahkum olunan ceza süresi ile 3 yıl arasında denetim süresi takdir olunur.

Hapis cezasının ertelenmesi kurumu, hükümlüye belirlenen denetim süresince uyulması zorunlu sorumluluklar yüklemektedir. Bu sorumluluklar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 51. maddesinde iki şekilde karşımıza çıkmaktadır.

  1. Denetim süresini iyi halli olarak geçirmek
  2. Denetim süresini iyi halli geçirmek ve ek yükümlülükler
    • Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesi
    • Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılması
    • Onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesi
Denetim süresi, hapis cezasının ertelenmesine ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesini takiben başlar. Kural olarak denetim süresi iyi halli geçirildiği takdirde hükümlünün cezası infaz edilmiş sayılır. Fakat hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, hâkimin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi hâlinde; ertelenen cezanın kısmen yahut tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilir.
Daha Fazla Göster

İlgili Makeleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dikkatinizi Çekebilir!

Close
Close
Close