Kamu Hukuku

Elkoyma

Ceza Muhakemesinde Elkoyma

Yargılama sürecinde ispat aracı olarak faydalı görülen yahut eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri, ilgilinin rızasıyla verilirse muhafaza altına alınır. Aksi halde, yanında bulunduran kimsenin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyalara elkonulabilir.

Şüpheli yahut sanık ile tanıklıktan çekinebilecekler arasındaki mektuplara ve belgelere; bu kimselerin nezdinde bulundukça elkonulamaz.

İlgilinin eşya yahut malvarlığı değerlerini teslimden kaçınması halinde, bu eşyanın zilyedi hakkında 3 aya kadar disiplin hapsi uygulanabilir. Buna karşın, şüpheli veya sanık yahut tanıklıktan çekinebilecekler hakkında bu kural uygulanamaz.

Elkoyma Kararı

Hakim kararı üzerine yahut gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının, Cumhuriyet Savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri tarafından elkoyma işlemi gerçekleştirilir.

Hakim kararı olmaksızın gerçekleşen elkoyma işlemi, 24 saat içerisinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını elkoymadan itibaren 48 saat içerisinde açıklar.

Elkonulan eşyanın iadesi

Şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması yahut müsadereye tabi tutulamayacağının anlaşılması halinde, re’sen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet Savcısı, hakim veya mahkeme tarafından karar verilir.

Özel Elkoyma Halleri

Elkoyma koruma tedbiri kapsamında kanun koyucu, kimi özel durumların mevcudiyeti halinde elkoyma prosedüründe değişikliklerin gerekliliği görüşünde olup, kanunda bu yönde düzenlemelere yer vermiştir.

  Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma

Soruşturma yahut kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde, şüpheli veya sanığa ait taşınmazlara, hak ve alacaklara el konulabilir.

Taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoymaya yalnızca hakim karar verebilir.

Elkonulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde, bu malvarlığı değerlerinin yönetimi amacıyla hakim kararıyla kayyım atanabilir.

  Postada Elkoyma

Suçun delillerini oluşturduğundan şüphe edilen ve gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturma ve kovuşturmada adliyenin eli altında olması zorunlu sayılıp, posta hizmeti veren her türlü resmi veya özel kuruluşta bulunan gönderilere, hakimin yahut gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısının kararı ile elkonulabilir.

Postada elkoyma işlemini yerine getiren kolluk memurları, gönderilerin içinde bulunduğu zarfları veya paketleri açamazlar. Elkonulan gönderiler, ilgili posta görevlilerinin huzuru ile mühür altına alınıp derhal elkoyma kararını yahut emrini veren hakim yahut savcıya teslim olunur.

  Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerde Arama, Kopyalama ve Elkoyma

Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkanının bulunmaması halinde, hakim yahut gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine karar verilebilir.

Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen bu kararlar 24 saat içerisinde hakim onayına sunulur. Hakim kararını en geç 24 saat içerisinde verir.

Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması yahut işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi gayesi ile bu araç ve gereçlere el konulabilir. (Şifre çözümünün gerçekleşmesi ve yahut gerekli kopyaların alınması halinde, elkonulan cihazlar derhal iade edilir.)

  Avukat bürolarında arama, elkoyma ve postada elkoyma

Avukat büroları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet Savcısının denetiminde aranabilir. Baro başkan yahut onu temsil eden bir avukat aramada hazır bulundurulur.

Arama sonucunda elkonulmazına karar verilen şeyler bakımından bürosunda arama yapılan avukat, baro başkanı veya onu temsil eden avukat, bunların avukat ile müvekkil arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu öne sürerek karşı koyduğunda, bu şey ayrı bir zarf veya paket içerisinde muhafaza edilerek hazır bulunanlarca mühürlenir ve gerekli kararı vermesi soruşturma evresinde Sulh Ceza Hakiminden, kovuşturma evresinde hakim yahut mahkemeden istenir.

Yetkili hakim elkonulan şeyin avukatla müvekkil arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu saptaması halinde, elkonulan eşya derhal avukata iade edilir.

Elkoyma işlemi, özel hayata ve malvarlığı değerlerine sınırlama getiren önemli bir koruma tedbiri olduğundan soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin bir ceza avukatı tarafından takip edilmesinde yarar vardır.
Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makeleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dikkatinizi Çekebilir!

Close
Close
Close