Diğer

Hakimlik, Savcılık Mesleğine Giriş Süreci

Nasıl Hakim/Savcı Olunur?

Günümüzde popüler devlet memurluklarının başında hakim ve savcılık meslekleri gelmektedir. Öncelikle kısaca bu meslekleri açıklama gereği duymaktayım.

Cumhuriyet Savcısı, suç işlendiğine dair haberin kendisine ulaşması ile devlet adına araştırma ve soruşturma yapan, kamu davasının açılmasını gerektiren şartların mevcudiyeti halinde dava açan ve yürüten, mahkemelerin vermiş olduğu kararları yerine getiren ve kanunla kendisine verilmiş olan görevleri yapma durumunda olan, yargı erki içinde yer alan ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa tabi olan devlet görevlileridir. Savcılar, ceza yargılamalarında iddia makamı adına hizmet etmektedirler.

Hakim, davalara bakıp hüküm vermek, suçluları cezalandırmak, kısacası kanunları uygulayarak adaleti gerçekleştirmekle yükümlüdürler. Kanunla kendisine verilmiş olan görevleri yapma durumunda olan, yargı erki içinde yer alan ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa tabi olan devlet görevlileridir.

Her ne kadar görevlerinde bu şekilde farklılık olsa da, bir kişinin hâkim yada savcı olması aşağı yukarı benzer şekilde olmaktadır. Bu yazımda hakimlik ve savcılık mesleğine giriş sürecini açıklayacağım.

Hakim ve savcı olabilmek için aranan koşullar 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda düzenlenmiştir, kanunun Adaylık Dönemi başlıklı İkinci Kısımda yer alan Birinci Bölümünde, bu hususlara ilişkin hükümler yer almaktadır.

Kanunun 7 inci maddesinde, hakimlik ve savcılık mesleğine atanmanın ön şartı olarak, kanunda belirlenen niteliklere sahip olmak ve adaylık sürecini başarıyla tamamlamak getirilmiştir.

Aday Nitelikleri

Adaylığa atanabilmek için bireylerde aranan nitelikler, 2802 Sayılı Kanunu 8 inci maddede düzenlenmiştir. Maddeye göre adaylarda aranan nitelikler;

  • Türk vatandaşı olmak,
  • Giriş sınavının yapıldığı tarih itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak,
  • Adli yargı adayları için; hukuk fakültesinden mezun olmak veya yabancı bir hukuk fakültesini bitirip de Türkiye‘deki hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden sınava girip başarı belgesi almış bulunmak,
  • Kamu haklarından yasaklı olmamak,
  • Askerlik durumu itibariyle askerlikle ilgisi bulunmamak veya muvazzaflık hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedeğe geçirilmiş olmak,
  • Hakimlik ve savcılık görevlerini sürekli olarak yurdun her yerinde yapmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı veya sakatlığı, alışılmışın dışında çevrenin yadırgayacağı şekilde konuşma ve organlarının hareketini kontrol zorluğu çekmek gibi özürlü durumları bulunmamak,
  • Taksirli suçlar hariç olmak üzere, üç aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı bir suçtan veya kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak veya bu suçlardan veya taksirli suçlar hariç olmak üzere üç aydan fazla hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren bir fiilden dolayı soruşturma veya kovuşturma altında olmamak.
  • Yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarı göstermek,
  • Hakimlik ve savcılık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak,
  • Avukatlık mesleğinden adaylığa geçmek isteyenler için; yukarıdaki (Yazılı yarışma sınavı ve mülakatta başarı göstermek) bendi hariç diğer şartları taşımakla birlikte, mesleklerinde fiilen en az beş yıl çalışmış, giriş sınavının yapıldığı tarih itibariyle kırk beş yaşını doldurmamış ve kendi aralarında yapılacak olan yazılı yarışma sınavında ve mülâkatta başarılı olmaktır.

Yazılı Sınav

Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen niteliklere sahip olan hakim, savcı adayları 2802 Sayılı Kanunun 9/A maddesi uyarınca, Adalet Bakanlığınca belirlenen kontenjanlara istinaden, ÖSYM tarafından yapılan sınava tabi tutulur. Sınav; genel yetenek ve genel kültür ile alan bilgisi bölümlerini içermektedir. Genel Yetenek ve Genel Kültür kısmı Matematik, Türkçe, Türk Kültür ve Medeniyetleri, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi ve Temel Yurttaşlık Bilgisi konularından sorular içermektedir. Alan Bilgisi kısmında ise  Anayasa Hukuku, Medenî Hukuk, Borçlar Hukuku, Hukuk Yargılama Usulü, İcra ve İflâs Hukuku, Ticaret Hukuku,  Ceza Hukuku, Ceza Yargılama Usulü, İdarî Yargılama Usulü ve İdare Hukuku konularından sorular bulunmaktadır. İdarî yargıda ise; anayasa hukuku, idare hukuku, idarî yargılama usulü,  hukuk yargılama usulü, borçlar hukuku (genel hükümler), medenî hukuk, ceza hukuku (genel hükümler), vergi hukuku, vergi usul hukuku ve maliye-ekonomi,konularını kapsayan alan bilgisi sorularından yapılır.

Sınav, 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve aslen 70 puan barajı mevcuttur. Bu kapsamda 70 puan barajının altında kalan adaylar, başarısız sayılacaktır. Söz konusu sınav için açıklanan kontenjan sayısının üç katı kadar aday, puan barajı ile sınırlı kalmak kaydıyla en yüksek puanı yapan adaydan başlayarak mülakata katılmaya hak kazanacaktır. Ancak, 2.1.2017 tarihli 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ıncı maddesi ile söz konusu puan barajı mülga edilmiştir. Bu kapsamda mevcut olağanüstü hal dönemi süresince puan barajı söz konusu olmayacak, açıklanan kontenjanın üç katı sayısında aday puan barajı ile sınırlanmaksızın mülakata katılmaya hak kazanacaktır.

Mülakat

2802 Sayılı Kanunun 9/A maddesinde mülakatın yapılış şekli düzenlenmiştir. Yazılı sınavdan başarılı olarak mülakata katılmaya hak kazanan adaylar, söz konusu mülakatı başarıyla geçmek zorundadır.

Mülakat kurulu 9/A maddesi uyarınca;  Adalet  Bakanlığı  Müsteşarı  veya  görevlendireceği  Müsteşar  Yardımcısı  başkanlığında,  Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri, Hukuk İşleri ve Personel Genel Müdürleri ile Türkiye Adalet Akademisi Yönetim Kurulunun her sınav için kendi üyeleri arasından belirleyeceği iki üye olmak üzere toplam yedi üyeden oluşmaktadır.

Mülakatta aday adayının;

  • Muhakeme gücü,
  • Kavrama özetleme ve ifade yeteneği,
  • Genel ve fizikî görünümü, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğunun ve liyakati,
  • Yetenek ve kültürü,
  • Çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı gibi hususlar puan vermek suretiyle değerlendirilmektedir.

Bu hususlar her biri 20 puan olmak üzere değerlendirilir ve kurulun her bir üyesi tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Mülakatta başarılı sayılmak için, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şartı aranmaktadır.

Değerlendirme

Mülakat sonrası, yazılı sınav puanının %70’i ve mülakat puanının %30’u alınarak bir puan belirlemesi yapılır ve aday adayları puanlarına göre sıralanır. En çok puan alandan başlamak üzere hazırlanan nihai başarı listesinde, açıklanan kadro kadar aday adayı, başarılı kabul edilerek hakimlik / savcılık adaylığına (stajına) başlamaya hak kazanır.

Adaylık Süresi (Staj)

Adaylık süresi ve eğitim 2802 Sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre adaylık süresi, 23.7.2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu hükümlerine tâbidir. Stajın yapılması, Adli Yargı Hakim ve Savcı Adayları ile İdari Yargı Hakim Adaylarının Staj Dönemi ile Staj Mahkemelerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Eğitim Sonunda Yapılacak Yazılı Sınav

Yukarıda açıkladığım süreci başarı ile tamamlayan hakim, savcı adayı Adli Yargı Hakim ve Savcı Adayları ile İdari Yargı Hakim Adaylarının Eğitimleri Sonunda Yapılacak Yazılı Sınavın Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca sınava tabi tutulurlar. Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca söz konusu yazılı sınav, meslek  öncesi  eğitimin  hazırlık  ve  son  eğitim  dönemlerinde adaylara öğretilen  konuları  kapsamaktadır.

Eğitim Sonunda Yapılacak Sözlü Sınav

Adli Yargı Hakim ve Savcı Adayları ile İdari Yargı Hakim Adaylarının Eğitimleri Sonunda Yapılacak Yazılı Sınavın Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca Adli Yargı Hakim ve Savcı Adayları ile İdari Yargı Hakim Adaylarının Eğitimleri Sonunda Yapılacak Yazılı Sınavın Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik 19 ve devamı maddeleri hükümlerince süreci başarıyla tamamlayan bireyler sözlü sınava tabi tutulmaktadır. Yönetmelik 20/C maddesi uyarınca sözlü  sınav;

  • Eğitim konularına ilişkin  bilgi  düzeyi,  mevzuat  ve içtihat  bilgisi,
  • Mesleki yeterliliği, hukuki  meseleleri  kavrama,  çözme ve ifade etme yeteneği,
  • Öz güveni, temsil kabiliyeti  ve davranışlarının  mesleğe  uygunluğu,konularını kapsamaktadır.

Eğitim sonunda yapılacak yazılı sınav puanının %60 ı ve sözlü sınav puanının %40 ı alınarak değerlendirilen aday 70 puanın üzerinde sonuca sahip ise başarılı kabul edilecektir ve hakimlik, savcılık mesleği için bir engelinin bulunmaması halinde ataması yapılarak mesleğe başlayacaklardır.

 

Daha Fazla Göster

İlgili Makeleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dikkatinizi Çekebilir!

Close
Close
Close